ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ

1. ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΔΗΜΟΣΙΑ ΥΓΕΙΑ ΑΠΟ ΤΙΣ ΒΕΒΑΙΩΜΕΝΕΣ ΒΛΑΒΕΣ ΤΟΥ ΘΑΛΑΣΣΙΟΥ ΟΙΚΟΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ:

    -Γιάννης Τσαντίρης, ιατρός

      Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Ιατρών Δημόσιας Υγείας        Αντιπρόεδρος του ΠΑΚΟΕ

      Οι μολύνσεις που μπορούν να δημιουργηθούν από την κακή λειτουργία των ιχθυοπαραγωγικών μονάδων, εξαιτίας της διάχυσης και διαρροής μικροβιακού φορτίου από τις αλλοιώσεις των ψαριών μέσα στους κλωβούς και τις ασθένειες που αντιμετωπίζουν, καθώς και από τη σήψη των ψόφιων ψαριών, είναι πάρα πολύ επικίνδυνες και σοβαρές. Μπορούν να δημιουργήσουν δερματοπάθειες, κολπίτιδες και σαλπιγγίτιδες στις γυναίκες και ιδιαίτερα στα παιδιά αλλεργικό άσθμα εξαιτίας της εισρρόφησης του νερού. Επίσης στα μικρά παιδιά δημιουργούνται στομαχικές διαταραχές εξαιτίας της πολύ υψηλής συγκεντρώσης αμμωνιακών, νιτρικών και άλλων ιόντων του αζώτου. Η κατάσταση στον Πόρο, στις περιοχές των ιχθυοτροφείων και γύρω από αυτές, είναι πολύ επικίνδυνη και χρίζει άμεσης αντιμετώπισης.

2.     ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΝΕΞΕΛΕΓΚΤΗ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑ    ΜΕΓΑΛΩΝ ΜΟΝΑΔΩΝ ΙΧΘΥΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΩΝ ΣΕ ΜΙΚΡΗ ΕΚΤΑΣΗ

          - Θεόφιλος Ρόζενμπερκ

              Αν. Καθηγητής Πανεπ/ου Αθηνών

        Οι επιπτώσεις στην Δημόσια Υγεία από την ανεξέλεγκτη λειτουργία μεγάλων μονάδων ιχθυοκαλλιέργειας συγκεντρωμένων σε μικρή σχετικά έκταση, δεν έχουν επαρκώς μελετηθεί.

Πέρα από τις επιπτώσεις στο ήδη ευαίσθητο οικοσύστημα μιας «κλειστής» θάλασσας όπως είναι ο αργοσαρωνικός, οι επιπτώσεις στην υγεία αφορούν στην συγκέντρωση μεγάλων ποσοτήτων οργανικών ουσιών και ιχνοστοιχείων και βαρών μετάλλων στο θαλασσινό νερό. Η σήψη λυμάτων, παράγει ποσότητες υδροθείου, αζώτου και αμμωνιακών αλάτων, καθώς και ποσοτήτων ανθρακικών και φωσφορικών ενώσεων. Οι ενώσεις αυτές δημιουργούν κατανάλωση του οξυγόνου με συνέπεια τις συνθήκες υποξίας  η και ανοξίας τόσο των καλλιεργούμενων ψαριών όσο και όλων των έμβιων οργανισμών , των ελεύθερων αλιευμάτων. Στις συνθήκες αυτές ευνοείται η ανάπτυξη αναερόβιων μικροοργανισμών πολλοί από τους οποίους είναι παθογόνοι για τον άνθρωπο.

Στην χώρα μας παρά την έλλειψη εκτεταμένων μελετών είχε ήδη τεκμηριωθεί  στον Αμβρακικό Κόλπο  με αφορμή των μαζικό θάνατο 1.000 τόνων ψαριών τον προηγούμενο Φεβρουάριο, η ύπαρξη μεγάλων ποσοτήτων φυτοπλαγκτόν  καθώς και υπολειμμάτων κυττάρων του φυτικού οργανισμού Pseudo Nitzchia, η τοξικότητα του οποίου υπό ορισμένες συνθήκες μπορεί να προκαλέσει αμνησιακό σύνδρομο στον άνθρωπο εφόσον καταναλωθεί από οστρακοειδή που φτάνουν στην τροφική αλυσίδα.

Σήμερα στο ΠΑΝ. ΑΘΗΝΩΝ διεξάγεται έρευνα για τις αλληλεπιδράσεις των ιχθυοκαλλιεργητικών μονάδων με το παράκτιο περιβάλλον εγκατάστασής τους και αξιολόγηση ανθρωπογενούς ρύπανσης από βαρέα μέταλλα και οργανικά άλατα σε Παράκτιες Περιοχές και Ιχθυοκαλλιέργειες καθώς και ανάπτυξη μεθοδολογίας υπολογισμού ισοζυγίων μάζας για το άζωτο, τον φωσφόρο και το πυρίτιο στις ιχθυοκαλλιέργειες.

Εκεί όμως που οι συνέπειες  είναι απόλυτα τεκμηριωμένες από έγκυρα εργαστήρια κυρίως της Ν.Ζηλανδίας είναι η ανάπτυξη των παθογόνων μικροοργανισμών σε ιχθυοκαλλιέργειες με επιπτώσεις στους ίδιους τους εργαζόμενους αλλά και στους περιοίκους και στους καταναλωτές.

Η επίπτωση των νοσημάτων αυτών εξαρτάται από το είδος τους ( ιοί η βακτήρια) από την «ποιότητα» του νερού, και από την ευαισθησία των ανθρώπων που έρχονται σε απαφή με αυτούς ( άλλα νοσήματα, ανοικτές πληγές, τραυματισμοί από αγκάθια ψαριών  κλπ)  
Ο κατάλογος των παθογόνων οργανισμών που αναπτύσσονται σε συγκεντρωμένες ιχθυοκαλλιέργειες είναι μεγάλος και τρομακτικός:

Συνοψίζω κυρίως την ανάπτυξη παρασίτων ( τρηματώδεις και νηματώδεις σκώληκες)

Και τοξικών φυκιών όπως οι δεινοφλαγελλάτες και τα διατομα που προκαλούν γαστρεντερικές διαταραχές , μυϊκά άλγη και νευρολογικά νοσήματα.  

Μια σειρά ιογενή νοσήματα  συναντιούνται κυρίως σε προσωπικό που ασχολείται με καλλιέργειες στρειδιών και οστρακόδερμων και αφορά γαστρεντερικά και αναπνευστικά νοσήματα καθώς και ηπατίτιδες.

Αλλά τα πιο συχνά από όλα είναι τα βακτηριακά νοσήματα που οφείλονται σε παθογόνους μικροοργανισμούς Σε αυτούς καταλέγονται :

Βιβλιογραφικές πηγές:

Lehane L., Rawlin, G.T., 2000. Topically acquired zoonoses from fish: a review. Medical Journal of Australia 173(5):256-9.

Durborow R.M., 1999. Health and safety concerns in fisheries and aquaculture. Occupational Medicine 1492):373-406.

Για περισσότερες πληροφορίες:

NSW DPI – Fish Health Unit, Elizabeth Macarthur Agricultural Institute
Telephone 02 4640 6333

NSW Health
Telephone 02 9816 0268

NSW Food Authority
Telephone 1300 552 406